Analize medija za period od 5. januara do 30. marta 2005. godine

UVOD

Ovo istraživanje je deo projekta «Edukacija omladinskih organizacija i medija o lezbejskim ljudskim pravima» koji je počeo sa realizacijom u novembru 2004. godine. Uvod u ovaj projekat je bio rad sa nevladinim organizacijama i medijima u periodu 2002/03. godina.

U januaru 2004. godine Labris je počeo sa analizom štampanih medija kroz dva istraživačka ciklusa. Prvi istraživački ciklus obuhvatio je period od 1. jula do 31. decembra 2003. godine, a drugi, period od 1. januara do 30. juna 2004. godine.

Analizirano je sedam informativnih dnevnih novina - Danas, Politika, Večernje novosti, Glas javnosti, Blic, Balkan i Kurir i dva nedeljnika - NIN i Vreme.

Treći istraživački ciklus obuhvatio je period od 5. januara do 30. marta 2005. godine i analizirano je šest informativnih dnevnih novina - Danas, Politika, Večernje novosti, Glas javnosti, Blic i Kurir i dva nedeljnika - NIN i Vreme. Iz ove analize je izostavljena novina Balkan koja je tokom naše analize prestala da izlazi.

Cilj istraživanja medija

Istraživanje je realizovano iz naše potrebe da analiziramo pisanje štampanih medija o LG temama. Mediji su jedan od odlučujućih faktora u formiranju javnog mnjenja i stavova u društvu, a u proteklim godinama bile smo svedokinje nekorektnog izveštavanja i senzacionalističkog pristupa LG temama u pojedinim medijima. Analizom sadržaja želele smo da utvrdimo i dokumentujemo osnovne odlike izveštavanja i način na koji je u vodećim štampanim medijma prikazana LG populacija.

Analitički postupak

Kombinacijom kvantitativne i kvalitativne analize sadržaja istraživana je zastupljenost u medijskim tekstovima populacije koju čini oko 10% ukupnog stanovništva. Analizirane su i sadržinske odlike tekstova (tematska struktura, pojavljivanje i imenovanje aktera, mesto događaj itd.) ali i vrsta novinarske obrade (plasman teksta, naslov i veličina, izvori informacija, kontekst novinarskog izražavanja, stavovi izvora informacija i sl.)

Uzorak

Za anlizu su odabrane visoko tiražne informativne novine. Pošle smo od pretpostavke da je informativna štampa veoma uticajna, i da bez obzira na manju popularnost od revijalne štampe, ima presudan značaj u definisanju pojedinih društvenih grupa i utiče na formiranje dominantnih stavova o njima.

Za uzorak su odabrane dnevne novine različitih profila koje reprezentuju medijsku ponudu na tržištu i u pogledu forme i u pogledu različitih uređivačkih koncepcija - ozbiljne, jutarnje novine (Danas i Politika), tradicionalne večernje novine i polu-tabloidi (Večernje novosti, Glas javnosti i Blic), najnovija generacija tabloida ( Kurir) kao i dva najuticajnija informativno-politička nedeljnika takođe različitih uređivačkih orijentacija (Vreme i NIN).

Realizacija istraživanja

Istraživanje je realizovano u saradnji sa dr Snježanom Milivojević koja je bila konsultantkinja za izradu analitičkog instrumentarija i metodološku instruktažu i psihološkinjom Ivanom Čvorović.

GLAVNI NALAZI

1. ZASTUPLJENOST I VRSTA ZASTUPLJENOSTI LG TEMA PO NOVINAMA

Tokom prva tri meseca 2005. godine u osam najtiražnijih informativnih novina (šest dnevnih i dve nedeljne) objavljeno je 138 tekstova o LG populaciji i LG temama.

U proseku, u svih šest dnevnih novina objavljivano je 7 tekstova o LG populaciji i LG temama mesečno, a u dva nedeljnika jedan tekst mesečno.

U 53,6% (74) tekstova pominjanje LG populacije i LG tema je bilo samo uzgredno, dok je preostalih 46,4 % (64) tekstova gotovo u potpunosti bilo posvećeno LG populaciji i LG temama (samo u 2,2% tekstova je LG populacija sporedno autorsko interesovanje).

LG populacija i LG teme su bile najzastupljenije u dnevnim novinama: Blic – 30 tekstova ili 21,7%, Kurir i Glas javnosti - po 27 tekstova ili po 19,6%, slede Večernje novosti - 21 tekst ili 15,2%, Danas – 20 tekstova ili 14,5%, Politika - 6 tekstova ili po 4,3% i na kraju Vreme – 5 tekstova ili 3,6% i NIN – 2 teksta ili 1,4%.

Ukoliko Danas i Politiku svrstamo u ozbiljne jutarnje novine, Večernje novosti, Glas javnosti i Blic u tradicionalne večernje novine i polutabloide, Kurir u najnoviju generaciju tabloida i Vreme i NIN u nedeljnike, imamo podatak da je preko 75% tekstova o LG populaciji i LG temama objavljeno u tradicionalnim večernjim novinama i polutabloidima i najnovijoj generaciji tabloida.

Ukoliko uporedimo novine unutar navedenih grupa, dobićemo sledeće podatke:

- Danas je u odnosu na Politiku objavio više tekstova ukupno i više tekstova koji su u potpunosti posvećeni LG populaciji i LG temama, Danas - 25% od ukupnog broja tekstova objavljenih u tom listu , Politika - 16,7% od ukupnog broja tekstova objavljenih u tom listu,

- Blic je odnosu na Večernje novosti i Glas javnosti objavio više tekstova ukupno, 46,7% tekstova od ukupnog broja tekstova objavljenih u Blicu jeste u potpunosti posvećena LG populaciji i LG temama, dok je takvih tekstova u Večernjim novostima 52,4% od ukupnog broja tekstova objavljenih u tom listu, a u Glasu javnosti 59,3% od ukupnog broja tekstova objavljenih u tom listu,

- U Kuriru je objavljena petina od ukupnog broja tekstova objavljenih u prvom kvartalu 2005. godine, odnos tekstova koji su u potpunosti posvećeni LG populaciji i LG temama naspram tekstova gde se LG populacija i LG teme samo uzgredno pominju je 40,7% : 59,3%,

- Vreme je u odnosu na NIN objavilo više tekstova ukupno, ali manje tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama, Vreme – 40%, NIN – 50%.

Dakle, ako kao jedinicu analize uzmemo broj tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama u odnosu na broj tekstova u kojima se LG populacija i LG teme uzgredno pominju, analiza pokazuje da su samo novine Glas javnosti i Večernje novosti objavljivale više tekstova o LG populaciji i LG temama, nego tekstova u kojima se LG populacija i LG teme uzgred pominju.

Takođe, možemo videti da je samo u grupi dnevnih novina – tradicionalne večernje i polutabloidi (Večernje novosti, Glas javnosti, Blic), objavljeno više tekstova o LG populaciji i LG temama, nego tekstova u kojima se LG populacija i LG teme uzgred pominju.

2. ZASTUPLJENOST PO RUBRIKAMA

Od ukupnog broja objavljenih tekstova (138) u rubrici Zabava objavljeno je 52 ili 37,7%, u rubrici Društvo – 25 ili 18,1%, u rubrici Spoljnja – 19 ili 13,8%, što čini gotovo 70% objavljenih tekstova. Ostalih 30% tekstova objavljeno je u preostalih više od 10 različitih rubrika.

Od navedene zastupljenosti tekstova po rubrikama donekle odstupa zastupljenost tekstova po rubrikama u Politici (gde se o LG populaciji i LG temama najčešće pisalo u rubrikama Društvo - 50% i Politika – 33%) i Danas-u (gde se o LG populaciji i LG temama pisalo gotovo u svim rubrikama podjednako, najviše u rubrici Društvo – 20%).

Od ukupnog broja tekstova gde se LG populacija i LG teme uzgred spominju (74), više od polovine tekstova objavljeno je u rubrikama Zabava (31,1%) i Društvo (23%).

Tekstovi gde se LG populacija i LG teme uzgred spominju, objavljivani su u svim rubrikama, izuzev rubrike Sport.

Od ukupnog broja tekstova o LG populaciji i LG temama (64), preko 70% tekstova je objavljeno u rubrikama Zabava (45,3%) i Spoljnja (26,6%).

Niti jedan tekst o LG populaciji i LG temama nije objavljen u rubrikama koje se bave politikom, ekonomijom, u dodacima, feljtonima, a takođe ni na prvoj, odnosno poslednjoj strani novina.

3. VELIČINA TEKSTA

Gotovo dve trećine tekstova o LG populaciji i LG temama spada u kategoriju malih tekstova, a manje od 5 % tekstova spada u kategorije veoma velikih i velikih.

Mali tekstovi su objavljivani u gotovo svim rubrikama, a najčesce u okviru rubrika Zabava 55,8% i Spoljna 23,3%

Veoma veliki i veliki tekstovi objavljeni su samo u Blicu i Kuriru, ukupno tri teksta tj. manje od 5% od ukupnog broja tekstova o LG populaciji i LG temama.

Zanimljivo je napomenuti da je jedini veoma veliki tekst objavljen u Blicu, u okviru Teme dana, na temu promene pola i kontekstuiran je pozitivno.

4. NASLOV TEKSTA

Više od 85% naslova tekstova o LG populaciji i LG temama je informativno, odnosno, upućuju na događaj ili pojavu o kojima tekst govori.

Ipak, 10,9% naslova LG populaciju i LG teme tretiraju interpretativno, vrednujući, odnosno, otvorenim negativnim imenovanjem.

Takvi tekstovi objavljeni su u Večernjim novostima 42,8%, Kuriru i Glasu javnosti po 28,6%.

Neki od takvih naslova glase: »Homići od reči«, »Da jebe oca, nismo pederi!« itd.

Politika, Danas, Blic i oba nedeljnika – Danas i NIN, tekstove u kojima su pisali o LG populaciji i LG temama, naslovljavli su isključivo informativno i deskriptivno.

5. AUTORSTVO I POREKLO TEKSTA

Svi tekstovi o LG populaciji i LG temama imaju domaće poreklo, od toga je veliki procenat tekstova potpisan od strane domaćih novinara - 87,5%, nepotpisanih tekstova je 9,4%, a specijalnih naručenih priloga bilo je samo 3,1%.

Najveći broj nepotpisanih tekstova objavili su Kurir – 18,2% od 11 objavljenih tekstova o LG populaciji i LG temama i Blic – 13,3% od 15 objavljenih tekstova o LG populaciji i LG temama.

Politika, Danas, Vreme i NIN nisu objavili ni jedan nepotpisani tekst o LG populaciji i LG temama.

6. FOKUS TEKSTA

Od 64 teksta u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama, 95,3% je tekstova u kojima su LG populacija i LG teme dominantno interesovanje autora, a 4,7% je onih u kojima su LG populacija i LG teme sporedno autorsko interesovanje.

U Glasu javnosti objavljen je najveći broj tekstova u kojima su LG populacija i LG teme u dominantnom fokusu - 59,3% od ukupnog broja tekstova objavljenih u tom listu, slede Večernje novosti sa 52,4% i Blic sa 46,7% objavljenih tekstova u kojima su LG populacija i LG teme u dominantnom fokusu, od ukupnog broja tekstova objavljenih u tim listovima.

7. TEMA TEKSTA

Od ukupnog broja tekstova (64) u potpunosti posvećenim LG populaciji i LG temama, gotovo 75% tekstova je objavljeno na teme Kultura, zabava, estrada – 50%, Privatni život, afere, skandali – 14,1% i Pravne inicijative, teme, regulativa – 9,4%. O promociji LG grupa nije objavljen niti jedan tekst.

Ukoliko analiziramo tekstove u potpunosti posvećene LG populaciji i LG temama objavljene u novinama pojedinačno dolazimo do sledećih podataka:

- Jedini tekst u Politici, što čini 1,6% objavljenih tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama, objavljen je na temu Pravne inicijative, teme, regulativa,

- 40% tekstova u Danasu je objavljeno na temu Kultura, zabava, estrada, a po 20% na teme Pravne inicijative, teme, regulativa, Političke akcije, inicijative i Zdravlje – kloniranje, veštačka oplodnja, HIV,

- U Blicu je 40% tekstova objavljeno na temu Kultura, zabava, estrada i 33,3% na temu Privatni život, afere, skandali,

- Slični podaci se dobijaju i za Glas Javnosti, Večernje novosti i Kurir. Glas javnosti je na temu Kultura, zabava, estrada objavio 80% tekstova, Večernje novosti 58,3%, a Kurir 45,5%

- U Vremenu je po jedan tekst – po 50%, objavljen na teme Pravne inicijative, teme, regulativa i Zdravlje – kloniranje, veštačka oplodnja, HIV,

- Jedini tekst u NIN-u objavljen je na temu Odnos prema gejevima i lezbejkama (GL).

Možemo uočiti da su se isključivo ozbiljnom tematikom bavili samo Politika, Vreme i NIN, ali i da je u pomenutim novinama objavljen najmanji broj tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama – 4 od 64 ili 6,4%.

8. MESTO DOGAĐAJA

Kao što se na grafikonu može videti, skoro dve trećine objavljenih tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama je o događajima koji su se desili u SAD i Evropi, dok se svega 10,9% događaja desilo u Srbiji.

O događajima koji su se desili u Srbiji pisali su samo Blic – 26,7%, Danas – 20%, Kurir – 9,1% i Večernje novosti – 7,7% u odnosu na ukupni broj objavljenih tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama po pojedinačnoj novini.

Najveći broj tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama o događajima koji su se desili u Srbiji spada u kategoriju srednjih i malih 57,2%, niti jedan naslov tih tekstova nije interpretativan, vrednujući, odnosno otvoreno negativnog imenovanja, a 57,1% tih tekstova je na temu Kultura, zabava, estrada, odnosno 42,9% posto tih tekstova objavljeno je u rubrici Zabava.

9. IZVOR INFORMACIJA

Među izvorima informacija, vezano za tekstove koji su u potpunosti posvećeni LG populaciji i LG temama, LG aktivista/aktivistkinja nema, a glavni izvor informacija su mediji 35,9%, a još veći procenat je tekstova kod kojih je izvor informacija neidentifikovan 37,5%. Takođe je zanimljivo primetiti da se jako mali broj javnih ličnosti oglašavao kao izvor informacija 4,7%.

Ukoliko analiziramo tekstove u potpunosti posvećene LG populaciji i LG temama objavljene u novinama pojedinačno dolazimo do sledećih podataka:

- U jedinom tekstu objavljenom u NIN-u – 100%, izvor informacija je neidentifikovan,

- U jednom od dva teksta objavljena u Vremenu – 50%, izvor informacija je neidentifikovan,

- U 7 od 15 tekstova objavljenih u Blicu – 46,7%, izvor informacija je neidentifikovan,

- U 7 od 16 tekstova objavljenih u Glasu javnosti – 43,8%, izvor informacija je neidentifikovan,

- U 4 od 11 tekstova objavljenih u Kuriru – 36,4%, izvor informacija je neidentifikovan,

- U 4 od 13 tekstova objavljenih u Večernjim novostima – 30,8%, izvor informacija je neidentifikovan,

- Jedino svi tekstovi objavljeni u Politici i Danasu, koji čine nešto ispod 10% objavljenih tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama imaju poznat izvor informacija – medije i naučnike, stručnjake i agencije.

10. STAV IZVORA INFORMACIJA

Analiza pokazuje da je u gotovo 90% objavljenih tekstova izvor informacija bez stava prema LG populaciji i LG temama. U 6.3% objavljenih tekstova izvor informacija je imao pozitivan stav prema LG populaciji i LG temama, a u 4,75% objavljenih tekstova izvor informacija je imao negativan stav prema LG populaciji i LG temama.

Ukoliko analiziramo tekstove u potpunosti posvećene LG populaciji i LG temama objavljene u novinama pojedinačno dolazimo do sledećih podataka:

- U jedinom objavljenom tekstu u Politici, što čini 1,6% objavljenih tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama, stav izvora informacija je pozitivan,

- U svim tekstovima objavljenim u Danasu, stav izvora informacija je neutralan,

- U 80% tekstova objavljenih u Blicu izvora informacija je neutralan, u 13,35 je pozitivan, a u 6,7% negativan,

- U svim tekstovima objavljenim u Glasu javnosti, stav izvora informacija je neutralan,

- U 80% tekstova objavljenih u Večernjim novostima stav izvora informacija je neutralan, a u po 7,7% je pozitivan i negativan,

- U 90,9% tekstova objavljenih u Kuriru stav izvora informacija je neutralan, a u 9,1% je negativan,

- U svim tekstovima objavljenim u Vremenu, stav izvora informacija je neutralan,

- U svim tekstovima objavljenim u NIN-u, stav izvora informacija je neutralan.

11. ILUSTRACIJE

57,8% tekstova jeste praćeno ilustracijama koje upućuju na sadržaj, povezane su sa tekstom, ali nemaju veze sa LG populacijom i LG temama, 25% tekstova ne sadrži ilustraciju, a svega 17,2% tekstova jeste praćeno ilustracijama koje upućuju na sadržaj, povezane su sa tekstom i imaju veze sa LG populacijom i LG temama.

12. GL AKTERI

Na grafikonu koji sledi možemo videti da je svega jedan objavljeni tekst, što čini 1,6% objavljenih tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama, ima za aktere LG organizaciju, radi se o NVO Slobodna duga iz Podgorice, a tekst je objavljen u Kuriru. 51,6% objavljenih tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama, ima za aktere GL pojedince, a preostalih 46,8 za aktere ima GL populaciju.

Kao što je već rečeno, samo jedan objavljeni tekst, što čini 1,6% objavljenih tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama, ima za aktere GL organizaciju i u tom tekstu je GL organizacija pomenuta u pozitivnom kontekstu.

Što se tiče konteksta vezano za pominjane GL pojedinaca, podaci govore da u prvom kvartalu 2005. godine nije bilo objavljenih tekstova u kojima su GL pojedinci pomenuti negativno i veoma negativno, već imamo da su u 90,9% tekstova pomenuti u neutralnom kontekstu, u 6,1% u pozitivnom i u 3% u veoma pozitivnom kontekstu.

Zanimljivo je napomenuti da je samo GL populacija, kao grupa neimenovanih pojedinaca drugačije/različite seksualne orijentacije od heteroseksualne, pominjana u negativnom i veoma negativnom kontekstu i to u 20% tekstova od ukupnog broja tekstova (30) u kojima je akter GL populacija.

13. KONTEKST

Analiza konteksta, objavljenih tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama, govori da su u skoro 80% slučajeva LG populacija i LG teme pomenuti u neutralnom kontekstu, da je pominjanja LG populacije i LG tema u pozitivnom kontekstu bilo nesto malo više - 9,4%, u odnosu na pominjanja u negativnom kontekstu – 7,8% , te da je pominjanja LG populacije i LG tema u veoma pozitivnom i veoma negativnom kontekstu bilo po 1,6%.

Kategoriju objavljenih tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama, a u kojima su LG populacija i LG teme pomenuti u veoma negativnom i negativnom kontekstu, ukupno je šest takvih, čine po 2 teksta ( po 33,3%) srednje, male i veoma male veličine, dok veoma velikih i velikih tekstova u pomenutoj kategoriji nema.

Velikih i veoma velikih tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama objavljeno je ukupno tri, od toga je u 66,7% tekstova LG populacija i LG teme pomenuti u pozitivnom kontekstu, a u 33,3% u neutralnom.

Ukoliko analiziramo tekstove u potpunosti posvećene LG populaciji i LG temama objavljene u novinama pojedinačno dolazimo do sledećih podataka:

-Jedini objavljeni teskt u Politici, što čini 1,6% objavljenih tekstova u potpunosti posvećenih LG populaciji i LG temama, kontekstuiran je pozitivno,

-Tekstovi objavljeni u Danasu kontekstuirani neutralno (60%) i negativno (40%),

-80% tekstova objavljenih u Blicu kontekstuirano je neutralno, a po 6,7% veoma pozitivno, pozitivno i negativno,

-93,8% tekstova objavljenih u Glasu javnosti kontekstuirano je neutralno, a 6,3% pozitivno.

-76,9% tekstova objavljenih u Večernjim novostima kontekstuirano je neutralno, a u po 7,7% pozitivno, negativno i veoma negativno,

-72,7% tekstova objavljenih u Kuriru kontekstuirano je neutralno, 18,2% pozitivno, a 9,1% negativno,

Komentari

Dodaj Novi

Dodaj komentar
Ime:
Email:
Naslov:
UBBCode:	-boja-aquacrnaplavafuchsiasivazelenalimunastakestenjastatamno plavamaslinastaljubièastacrvenasrebrnatealbelažuta -velièina-siæušnomaloosrednjevelikoogromno
Morate navesti anti-spam kod koji stoji na slici.

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."