(Janis Lyn Joplin) rođena je 19. januara 1943. godine u Port Arturu, malom gradu sa 60.000 stanovnika, u državi Teksas, za vreme II svetskog rata. Umrla je 4. oktobra 1970. godine, dve godine pre nego što se zavšio rat u Vijetnamu. Džoplin, bluz i rock pevačica,  izražajnog, karakterističnog glasa, snimila je tokom svoje prekratke karijere četiri albuma kao frontmenka nekoliko bendova između 1967 i 1971. godine. Džoplin je odrasla pevajući u horu i slušajući bluz pevačice, Besi Smit (Dženis je verovala da je njena reinkarnacija), Bili Holidej i Big Mamu Torton i soul pevače Otis Redinga i Tine Tarner. Negujući buntovni stil još u srednjoj školi (ženski pokret je bio tek na početku u to vreme), Džoplin je polako gradila i kasnije stilizovala svoj nastup i pevanje nalik na svoje bluz heroine i pesnike, koji su posle 1950. godine pisali protiv socijalnog konformizma. U srednjoj školi je bila odbačena od okoline zbog svog izgleda (u srednjoj školi su počeli problemi sa aknama na licu), ponašanja i čudnog oblačenja.
Nakon što je završila srednju školu 1960. godine, Dženis se upisala na koledž u Ostinu ali ga nikad nije završila. 1963. godine napušta Teksas i stopira do San Franciska. Iznajmiljivala je stanove u Nort Biču i Hajt Ešuriju, mestu poznatom kao epicentar hipi pokreta šezdesetih godina. U početku je povremeno zarađivala kao folk pevačica i u to vreme je počela češće da uzima razna opojna sredstva. Povremeno je uzimala i heroin a već je imala problem sa alkoholom. Omiljeno piće joj je bio “Southern Comfort” (Južna uteha), liker od breskve, bez kojeg nikad nije izlazila na stejdž.
Pre nego što je postala deo Big Brother & The Holding Comapany benda, vratila se nakratko u Port Artur ne bi li se oporavila ali mali grad, koji je nikad nije prihvatao, nije mogao da je zadrži pa se po drugi i poslednji put preselila u San Francisko 1966. godine. Big Brother & the the Holding Company je u to vreme postajao poznat među tek razvijajućom hipi zajednicom u Hajt Ešuriju. Dženis se ubrzo pridružila bendu i snimila sa njima album “Big Brother & The Holding Comapany” 1967. godine ali album nije odmah primljen najbolje od strane publike.
Uspeh i slava za bend počinje nastupom na Monterej pop festivalu u junu 1967. godine, koji je poznat i kao početak “leta ljubavi” (fraza koja je opisivala osećaj življenja u San Francisku kada je hipi pokret zaživeo). Festival je bio besplatan, mnogo poznatih muzičara je nastupalo, a pored Dženis, ovaj festival bio je presudan i za Džimi Hendriksa, koji je tada prvi put nastupio pred američkom publikom. 200.000 ljudi je bilo na festivalu a svi prihodi su dati u dobrotvorne svrhe. Dokumentarac napravljen o festivalu zabeležio je, između ostalog, kako Kes Eliot, pevačica benda “Mamas and Papas”, oduševljena nastupom Dženis i njenom obradom pesme “Ball and Chain” Big Mame Torton izgovara "Vau, to je baš teško” (Wow, thats really heavy).
Dženis je nakon nastupa na festivalu postala jedna od najvećih zvezda šezdesetih. Nakon festivala bend je bio na turneji godinu dana, što se pokazalo odličnim za isprobavanje novih pesama i uklapanje želja i stilova između benda i Dženis. U avgustu 1968. godine izdaju drugi album “Cheap thrills” (Jeftina uzbuđenja), koji je u stvari cenzurisan, pošto je Dženis želela da se album zove “Seks, droga i jeftina uzbuđenja”. Album je imao ogroman uspeh. Imao je više sirovih emotivnih pesama i na njemu se nalazi jedna od retkih pesama koje je Dženis sama napisala,  “Turtle blues” (Tuga kornjače).
Iako na vrhuncu slave, bend se počeo raspadati i Dženis posle drugog albuma napušta bend radi solo karijere i formira svoj prateći soul bend “Kozmik bluz bend” s kojim snima album “I Got Dem Ol' Kozmic Blues Again Mama!” 1969. godine s kojim je i nastupila na Vudstoku iste godine. Tada se već videlo da način života koji je vodila utiče na njen glas koji je pucao tokom nastupa pošto ga nije štedela. Bend se ubrzo raspao a Džoplin formira drugi i poslednji bend, “Full tilt boogie”, koji neki kritičari smatraju njenim najboljim bendom. Sa “Full tilt boogie” bendom, Dženis je radila na novom albumu koji nije snimila do kraja.
Njeno poslednje javno pojavljivanje je bilo na šou Dika Kaveta u junu 1970. godine, gde je izjavila kako će ići kući u avgustu na proslavu deset godina od mature, iako je u srednjoj školi nisu voleli. Na pitanje da li je bila okružena prijateljima/icama u školi, Dženis odgovara: “Smejanjem su me oterali iz razreda, grada, države, čoveče”.
Dženis je ipak otišla na proslavu mature ali ispostavilo se da je to bilo jedno neprijatno iskustvo za nju i dva meseca kasnije, 4. oktobra 1970. godine, umrla je od prevelike doze heroina i alkohola u 27. godini u motelu u Los Anđelesu. Telo joj je kremirano a pepeo posut u Pacifik.
Šest nedelja nakon njene smrti objavljen je posthumano album na kojem je radila. Nazvan “Pearl” (Biser) po njenom nadimku, postao je njen najprodavaniji album a na njemu su i njeni najveći hitovi, obrada pesme Krisa Kristofersona “Me and Bobby Mc Gee” i pesma koju je sama napisala “Mercedes benz”. Na albumu se nalazi i instrumental pesma “Buried alive” za koju nije stigla da snimi vokal.
Dženis Džoplin je imala ogroman uticaj na kulturu, društvo i rock muziku. Iako nikad nije javno podržavala feminizam, njena prekratka karijera poklopila se sa prvim talasom feminizma i Dženis je svakako imala, nesvesno, veliki udeo u oslobađenju žena od društvenih normi kao prva rock zvezda, što je do tada bilo rezervisano samo za muškarce. Njena biseksualnost/homoseksualnost je bila tema mnogih muzičkih kritičara i feministkinja. Dok neke lezbejke feministkinje smatraju da je Dženis u stvari bila lezbejka, i da je zbog neprihvatanja i samoće imala problema sa alkoholom i drogom, muzički kritičari se ne slažu sa time jer po njima Dženis je bila samo deo hipi pokreta.   

Dženis je dobila zasluženo priznanje 1995. godine, ušavši u “Rock and Roll Hall of Fame”, muzej posvećen najuticajnijim muzičarima, i dan danas se smatra jednom od najtalentovanjih i najoriginalnijih bluz umetnica.

http://www.janisjoplin.net
http://en.wikipedia.org/wiki/Janis_Joplin

Priredila i prevela
Lana

< Prethodna		Sledeća >